• چهارشنبه ۱۸ بهمن ماه، ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۴
  • دسته بندی : عكس
  • کد خبر : 9611-1189-5
  • خبرنگار : 15
  • منبع خبر : پوششی

/گزارش تصویری/عکاس: ساره تجلی

کرمان زیباست؛ مجموعه «گنجعلیخان»

مجموعه گنجعلی خان کرمان یکی از نقاط دیدنی شهر کرمان مرکز استان کرمان است که به دلیل معماری خاص بناهای آن گردشگران زیادی را به خود جذب می کند.

گنجعلی‌خان از سرداران سلحشور دربار صفویه بود که به سال ۱۰۰۵ قمری به فرمان شاه عباس صفوی حاکم کرمان شد.

این مجموعه که در مرکز شهر کرمان و در حاشیه بازار واقع شده، در ساخت، شکل گیری و تکامل بازار کرمان تأثیر گذار بوده است.

مساحت مجموعه گنجعلیخان ۱۱ هزار مترمربع است و از آثاری که از مجموعه گنجعلی خان بر جای مانده، میدانی در بخش مرکزی شهر کرمان است که در حاشیه بازار بزرگ واقع شده و همانند میدان‌های نقش جهان در اصفهان یا میرچخماق در یزد، در اطراف خود بعضی از عناصر شهری را گرد آورده است.

در ۳ ضلع میدان گنجعلی خان بازار واقع شده و در ضلع دیگرش سرای گنجعلی خان قرار دارد.

وجود حمام، آب انبار، ضرابخانه و همجواری با بازارها و چهار سوق، این مجموعه به هم تنیده را کامل کرده است. طاق نماهای آجری، کاشی کاری، فضای سبز، حوض آب و دیگر آثار دیدنی، بر زیبایی این میدان افزوده‌اند.

 معمار مجموعه استاد سلطان محمد معمار یزدی و بانی آن گنجعلیخان، حاکم کرمان در سالهای ۱۰۰۵ تا ۱۰۲۹ ه‍.ق بوده‌است.

چهار مسجد در چهار سمت میدان قرار داشته که سه باب آن باقی‌مانده و زیباترین آنها مسجد ضلع شرقی در کنار کاروانسرا است که موزه‌ای از هنرهای تزئینی به شمار می‌آید و سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.

بازار

بازار بین چهارسوق و بازار اختیاری است؛ و در بخش جنوبی میدان گنجعلیخان قرار گرفته و در سمت راست این بازار حمام تاریخی و زیبای گنجعلی خان و هجده مغازه قرار دارند.

این بازار خط مستقیمی است که در دو سوی آن دو دروازه ورودی و خروجی شهر یعنی دروازه ارگ و دروازه مسجد (وکیل) قرار دارد.

طول آن حدود ۳ کلیومتر است و متشکل از کاروانسراها، سراها و تیمچه‌ هایی است که همگی در دو راستای عمود بر هم جای گرفته‌ اند.

مدرسه

مدرسه و کاروانسرای گنجعلیخان یکی از حوزه‌های علمیه مشهور کرمان است. این بنا در ضلع شرقی میدان گنجعلی خان واقع شده و روزگاری مدرسه‌ای پر رونق بوده که بعدها به کاروانسرا تبدیل گردیده است.

ضرابخانه (موزه سکه)

این بنا در اواسط بازار غربی و در شمال میدان واقع است. نقشه آن چهار طاقی و به شکل ۸ ضلعی می باشد که دارای گنبد مرکزی و ایوان های جانبی است. طاق‌ ها و ایوان‌های ضرابخانه با گچبری‌ های زیبایی تزیین گردیده است.

این بنا از آثار اواخر دوره گنجعلی‌ خان است و محل ضرب سکه و مسکوکات طلا و و نقره دولتی بوده است و در حال حاضر انواع سکه‌ های قدیمی در غرفه‌ های آن به نمایش گذاشته شده و یکی از معتبرترین موزه‌های سکه ایران است.

این بنا از سال ۱۳۷۰ هم‌زمان با بزرگداشت خواجوی کرمانی به عنوان موزه سکه افتتاح شد و  سکه‌های ادوار مختلف تاریخ از جمله اشکانیان، ساسانیان، عرب ساسانی، اموی، عباسی، گورکانی، تیموری، آل مظفر، آل مکرم، آق قویونلو، قراقویونلو، ایلخانی، صفوی، افشار، افغان‌ها، زندیه، قاجار، پهلوی و همچنین اسکناسهایی از قاجار و پهلوی در آن وجود دارد.

حمام گنجعلی‌ خان

یکی از مهمترین بناهای مجموعه، حمامی است که در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع است و در سال ۱۰۲۰ قمری ساخته شده و معمار آن سلطان محمد، معمار یزدی بوده است.

حمام گنجعلی‌ خان اثری بدیع از نقاشی‌ ها، مقرنس کاری‌ ها، کاشیکاری‌ ها و گچبرهای زیبا همراه با استفاده از تزیینات سنگی بسیار ظریف است.

این حمام شامل سردر، دالان ورودی، رختکن، هشتی حد فاصل گرمخانه، خزینه، چال حوض، بخش خصوصی و تون می‌باشد.

این حمام تا حدود ۶۰ سال پیش دایر بوده اما در حال حاضر کاربری گردشگری پیدا کرده و همه روزه به ویژه در ایام تعطیل، پذیرای بازدیدکنندگان بسیاری است و در این حمام مجسمه‌ های مومی ملبس به لباس‌ های سنتی مردم کرمان، صحنه‌ هایی از استحمام به شیوه سنتی را به نمایش گذاشته‌ اند و در کنار این مجسمه‌ ها وسایل مختلف حمام نیز نمایش داده می‌ شود.

مسجد گنجعلی‌ خان

مسجد در ضلع شرقی و در جوار سرای گنجعلی‌ خان واقع شده است. ورودی آن از طریق طاق‌ نماهای میدان است که ساده اجرا شده‌ اند. در بدنه داخلی طاق‌ نما تزیینات گچبری با طرح گره دیده می‌شود که تماشاگر را به خود جلب می‌کند.

مجموعه گنجعلی خان در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۴۷ به شماره ۸۲۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: