• شنبه ۱۱ شهریور ماه، ۱۳۹۶ - ۰۹:۰۴
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 966-5814-5
  • خبرنگار : 18
  • منبع خبر : تولیدی

ایسنا گزارش می دهد/

انسان‌های اولیه در کرمان!!

حاشیه نشینی پدیده ای اجتماعی است که این پدیده در کشور، معلول، علت های زیادی است و معضل حاشیه نشینی یا سکونتگاه های غیررسمی در بخش عظیمی از کشورهای جهان، به ویژه در کلانشهرهای قاره آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی گریبانگیر مدیریت شهری می باشد که آمارها حکایت از این دارد که حدود 20 تا 30 درصد ساکنین کلانشهرها در سکونتگاه های ناهنجار زندگی می کنند.

حاشیه نشینی مترادف با آسیب ها و انحرافات اجتماعی است اگر چه حاشیه نشینان آسیب زا و منحرف نیستند ولی شرایط و موقعیت جغرافیایی ایجاب می کند تا برای منحرفان، منطقه اخلاقی و فرهنگی خاصی ایجاد شود.

به گزارش ایسنا منطقه کویر، به همراه تیم کارشناسی طرح توسعه اجتماعی فرهنگی استان کرمان از شهرک صنعتی سه شهر کرمان بازدید کردیم، قابل ذکر است که از سال 73 اولین سکونت ها در این منطقه شکل گرفت که اکنون  ۳۴۲ خانوار در شهرک صنعتی شهر کرمان  زندگی می کنند و ملیت افراد سکان در شهرک صنعتی ایرانی بوده و  از ۶۲۲ نفر، ۲۹۱ نفر زن و ۳۳۱ نفر مرد بوده، ضمن آنکه اکثر آنها بی سواد هستند.

حال سوال اینجاست بیش از دو دهه این سکونتگاه غیررسمی شکل گرفته است، چرا مسئولین در مقابل شکل گیری این پدیده سکوت کرده اند؟

استاندار کرمان در یکی از جلسات خود در سال گذشته که با حضور وزیر راه و شهرسازی برگزار شد، عنوان کرد: طبق قانون اگر با حاشیه نشینی مبارزه می کردیم، دیگر امروز معضل حاشیه نشینی در کشور وجود نداشت.

کوچه و خیابان های این شهرک خاکی و نامناسب بود به طوریکه وقتی وارد این شهرک شدیم، ماشین به شدت می لرزید و ما از شدت تکان های ماشین، دستگیرهای خودرو را محکم گرفته بودیم.

زباله های رها شده، کوچه های خاکی، خانه های غیرمستحکم، سگ ها چهره زمین و سیم های برق در هم تنیده شده چهره آسمان این منطقه را بسیار زشت کرده بود.

کودکان کار، گاری دستی پر از کارتن که توسط مردی در زیر اشعه های سوزنده خورشید در حال حرکت بود، کودکانی با لباس های کهنه در میان خاک ها با دستان خالی مشغول بازی بودند، حلقه های اشکی که در چشمان مردم این منطقه جا خوش کرده بود، لب های خشکیده ای که با یک گالن خالی به دنبال آب بود، آب های با مزه آهن که از تانکرهای زنگار بسته باید خورده می شد، مسجد بدون آب آرزوها و امیدهای که به آه سینه سوز تبدیل شده بودند و ... قلب را به درد و فکر آدمی را درگیر هزاران اگر و چرا می کرد.

مسیر خود را تا کوره های آهک پزی که در میان خانه های مسکونی واقع شده بودند (خوراک (سنگ آهک)آنها از کوهپایه تامین می شد)، ادامه دادیم، در آنجا دو مرد هراسان خود را به ما رساندند و علت حضورمان را جویا شدند.

همراه با آن دو مرد به میان مردم این شهرک رفتیم و به درد دل های آنها گوش دادیم و از نزدیک مشکلات آنها را مشاهده کردیم.

فریاد العطش در شهرک صنعتی به گوش می رسد

مردم از بی مهری و سوء استفاده برخی اشخاص از رای آنها سخن ها گفتند، از اینکه در زمان انتخابات در میان مردم این منطقه حاضر شده اند و با وعده و وعیدها یا یک وعده غذا رای برای خود جمع کرده اند اما پس از انتخاب شدن به وعده های خود عمل نکردند که هیچ، حتی یکبار در این شهرک حضور پیدا نکرده اند.

به گفته مردم این منطقه، آب آنها از ماه مبارک رمضان قطع شده بود و مردم برای تامین آب خود باید از مناطق شهری از طریق گالن تامین می کردند و برای استحمام باید به خانه آشنایان خود در مناطق شهری می رفتند که همه از این موضوع ناراحت بودند.

ما نیز شاهد این امر بودیم که چند ماشین که جعبه عقب آنها پر از گالن بود، در حال رفتن برای تامین آب برای خود و همسایگان خود بودند و از مشکلات این مهم می گفتند.

یکی از ساکنین ما را به خانه خود دعوت کرد تا وضعیت اسفناک آب شرب خود را به ما نشان دهد، وقتی وارد خانه شدیم، دو کودک در گوشه ای با یکدیگر بازی می کردند، شیر آب را نشان داد و گفت چند ماه است حتی یک قطره آب از آن نیامده است، در گوشه حیاط یک تانکر آب وجود داشت و از ما خواست که از آب آن بخوریم، آبش بسیار بد طعم بود و نشان دهنده این بود که آب مدت هاست در تانکر مانده است و بیان کرد نمی توانیم هر روز به شهر برویم و آب بیاوریم، بنابراین آب چند روز نگهداری می کنیم.

مردم از شب های بسیار تاریک و وجود سگ های درنده شاکی بودند و می گفتند که شب ها از ترس از خانه بیرون نمی آیم، اما آنچه توجه من را خیلی جلب کرد این بود که مردم از وجود امنیت در این منطقه می گفتند، علت را جویا شدم که اذعان کردند تا 2 سال قبل ناامنی و دزدی در این منطقه زیاد بود اما از زمانی که سپاه در این منطقه پایگاه زده است و همچنین نزدیکی پاسگاه نیروی انتظامی به این منطقه(هر چند که در زمان وقوع حادثه نیروی انتظامی دور به محل می آید) باعث ایجاد امنیت در منطقه شده است، همچنین شب ها نیروهای بسیج در شهرک گشت زنی می کنند.

اما مردم این منطقه ادعا داشتند که خرده فروشان و قاچاقچیانی که در این منطقه حضور دارند از مردم این شهرک نیستند و از مناطق دیگر هستند؛ آدرس آنها را به نیروی انتظامی داده اند تا جمع آوری شوند که تا کنون نیروی انتظامی هیچ واکنشی نشان نداده است(تا اول شهریورماه)!!!!

ماهواره تنها سرگرمی برخی از ساکنین این منطقه بود، با وجود اینکه مردم این شهرک از امکانات اولیه زندگی برخوردار نبودند اما در منازل برخی از آنها دیش ماهواره در کنار تانکر و گالن های آب خودنمایی می کرد و وقتی سوال کردم که آیا تلویزیون ایران را نگاه می کنید برخی ها گفتند نه به هیچ وجه؛ آنها برنامه های ماهواره را شاد و مفرح می دانستند.

آب؛ آرزوی بزرگ مردم این منطقه

وقتی از آرزوهای مادرهای این منطقه سوال می کردم اولین آرزوی آنها داشتن آب و رفتن بچه هایشان به مدرسه بود، داشتن رفاه و آرامش در اولویت های بعدی بود.

سطح بهداشت عمومی و سلامتی این منطقه پایین بود و از اینکه هفته ای یکبار پزشک در درمانگاه شهرک حضور دارد، گله مند بودند و به علت وجود کوچه های خاکی و کوره های آهک که این کوره ها درد مردم را دو چندان می کردند، باید روزی حداقل سه بار خانه های خود را جارو و گردگیری کنند.

همچنین تنها سرگرمی برخی از مردم را کبوتر بازی بیان می کردند و می گفتند برای اینکه برای فرار از فشار فقر، بیکاری و مشکلات زندگی، کبوتر بازی می کنیم برخی دیگر نیز علت اعتیاد خود را نیز فرار از مشکلات می دانستند.

مردم این منطقه از شهرها و مناطق روستایی دیگر بودند و علت حضور خود را در این منطقه ای که سطح امکانات رفاهی آن بسیار پایین بود را سطح پایین درآمد خانوار و بالا بودن بهای زمین و اجاره بها در شهر، فقدان شغل رسمی و درآمد کافی برشمردند و آنچه که جالب بود، اذعان می کردند اگر آب این منطقه تامین شود، دوست دارند که در همینجا بمانند.

اما یک موضوع که باید مسئولین توجه کنند این است برق برخی از خانه ها غیرمجاز بود و وقتی سوال کردم که زمستان ها از چه وسیله گرمایشی استفاده می کنند؟ بخاری برقی جواب آنها بود؛ شاید در زمستان مصرف برق این خانه ها چند برابر مصارف هر مشترک برق باشد که شرکت توانیر باید در این مورد تدبیری بیندیشد.

حمایت از افغان ها بیشتر از ما است

خانم«م» و چند نفر دیگر اعتراضشان به این بود که ایران از بیگانگان حمایت می کند و برای افاغنه اردوگاه می سازد و همه امکانات رفاهی در اختیار آنها قرار می دهد اما ما که ایرانی هستیم حمایتی از ما صورت نمی گیرد و امکانات رفاهی ما در حد صفر و زندگی کردن در این منطقه بسیار سخت است.

کرمان با کمک های ملی می تواند حاشیه خود را حل کند

دکتر "عبدالرسول دیو سالار" پژوهشگر و تحلیل گر مسایل توسعه، در تشریح مسایل و مشکلات این شهرک در بازدیدی که از شهرک صنعتی انجام دادند، و در خصوص وجود ماهواره در برخیاز خانه ها به ایسنا می گوید: وقتی نیازهای اولیه زندگی افراد برآورده نشده باشد، سیستم های ارتباط جمعی مانند ماهواره این امکان را به آنها می دهد که با دنیای مترقی تری آشنا شوند.

وی ادامه داد: افراد مناطق محروم تفاوتی که در سطح رفاهی زندگی خود و دنیایی که از طریق وسایل ارتباط جمعی مشاهده می کنند، باعث ایجاد تعارض می شود و سطح انتظارات افراد را بالا می برد، به طوریکه امکانات و فرصت های فرد برای دستیابی به زندگی بهتر ثابت یا در حال کاهش است و از طرف دیگر انتظارات وی افزایش پیدا می کند.

پژوهشگر و تحلیل گر مسایل توسعه، رشد محرومیت نسبی که در این مناطق وجود دارد را بسیار خطرناک دانست و اضافه کرد: این مهم باعث گسترش خشونت و ناامنی در خارج از آن منطقه می شود.

وی دلیل وجود امنیت در شهرک صنعتی را این گونه بیان کرد: مردم ساکن شهرک چیزی ندارند که بخواهند به خاطر آن اقدامات ناامنی در آنجا انجام دهند و همچنین جامعه کوچکی بین خودشان با آشنایی های خیلی نزدیک ایجاد کردند لذا کسی که قصد ناامنی در منطقه را داشته باشد، توسط خودشان کنترل و جلوگیری می شود.

دیوسالار بیان کرد: این مناطق منبع ناامنی برای بطن جامعه شهری کرمان می باشند، قابل توجه است که رشد وضعیت محرومیت نسبی و بیرون رانده شدن امنیت از داخل جامعه کوچک به بطن جامعه کرمان اگر در بلند مدت برای آن تدبیری اندیشیده نشود، می تواند برای شهر کرمان یک مخاطره جدی در بر داشته باشد.

وی اعتیاد، فقر، بیکاری، زنان خیابانی را از جمله آسیب های حاشیه برشمرد و عنوان کرد: نکته مهم این است که امکان خشونت حاشیه علیه متن است و اگر برای این موضوع تدبیری اندیشیده نشود، این موضوع می تواند شهر کرمان را دچار چالش کند.

پژوهشگر و تحلیل گر مسایل توسعه با اشاره به نسل بعدی که در این منطقه در حال رشد هستند، اظهار کرد: برای کودکانی که در این حاشیه که در وضعیت رفاهی بسیار پایینی در حال رشد هستند باید فکر جدی شود، اکنون یک نسل در آنجا با باورها و ذهنیت های که در حاشیه وجود دارد، در حال رشد است که باید فکر برای این نسل کرد.

وی از اهمیت نگاه رفاه اجتماعی به این مناطق توسط دولت سخن به میان آورد و عنوان کرد: دولت و مسئولین محلی نمی توانند مساله را صرفا از بعد ابزارهای قانونی یا قهری تفسیر کنند، هرچند که قانون باید اجرا شود اما باید بین اجرای قانون و تامین رفاه اجتماعی در آن منطقه به یک تبادل رسید.

دیوسالار بیکاری تنها مشکل این مناطق ندانست و ادامه داد: باید برای رفاه اجتماعی عده ای که در این منطقه زندگی می کنند، تدبیر اتخاذ شود.

وی به راهکارها اشاره و مطرح کرد: باید دستگاه های استانی و خارج از استان به صورت هم افزا در جهت حل این معضل گام بردارند، زیرا امکانات موجود استان از عهده حل این مشکل بر نمی آیند و به کمک های فراتر از استان نیاز است و به برنامه ریزی ملی و فراتر از استان نیاز داریم.

پژوهشگر و تحلیل گر مسایل توسعه خاطر نشان کرد: نباید این موضوع را کتمان کرد و با نادیده گرفتن موضوع نمی توانیم به راحتی از آن عبور کنیم و این موضوعی است که در سال های آینده دردسرهای شدیدتری را برای ما ایجاد خواهد کرد.

وی بیان کرد: در مقایسه میدانی که از حاشیه های استان کرمان و سایر نقاط کرده ام به این نتیجه رسیده ام که مردمی که در حاشیه کرمان زندگی می کنند بخشی از توانمندی ها و ظرفیت هایی که در گذشته داشته اند را از دست داده اند، به طورمثال در روستا فراد صنایع دستی انجام می داده است و اکنون آن را فراموش کرده؛ بنابراین در روستاها منابع اجتماعی و فرهنگی وجود دارد که می توان روی آنها سرمایه گذار کرد که متاسفانه توجه زیادی به آنها هستند.

دیوسالار با بیان این مطلب که مردمی که در حاشیه ها زندگی می کنند از هویت اجتماعی که در گذشته برخوردار بوده اند، اکنون برخوردار نیستند، تصریح کرد: حاشیه های شهر کرمان با بحران منابع اجتماعی روبرو هستیم، به گونه ای که نهادهای اجتماعی که می توانند باعث افزایش توانمندی و رشد افراد شود، کم هستند و انتخاب های محدودی برای تغییر کیفیت و رشد افراد در این مناطق وجود دارد و این مهم به پیچیدگی موضوع اضافه می کند که باید به این مساله جدی تر نگاه شود.

گزارش از « سارا سلطانی» خبرنگار ایسنای منطقه کویر


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: